Produkty lecznicze, krople, drażetki na stany zapalne zatok

Zapalenie zatok – objawy i przyczyny

Zapalenie zatok, określane również jako zapalenie nosa i zatok przynosowych, często rozwija się w następstwie infekcji górnych dróg oddechowych. W większości przypadków ostre zapalenie zatok ma podłoże wirusowe i ustępuje samoistnie. Rzadziej przyczyną jest zakażenie bakteryjne. Objawy mogą również występować w przebiegu alergii i innych stanów powodujących obrzęk błony śluzowej nosa.

Do typowych objawów należą:

• zatkany lub niedrożny nos,
• katar i wydzielina z nosa,
• ból, ucisk lub uczucie rozpierania w obrębie twarzy,
• ból zębów lub okolicy szczęki,
• osłabienie węchu,
• uczucie zalegania wydzieliny w zatokach.

Objawy zapalenia zatok mogą przypominać zwykłe przeziębienie, dlatego sam kolor wydzieliny z nosa nie przesądza o konieczności zastosowania antybiotyku. Większe znaczenie ma cały przebieg infekcji, w tym czas trwania objawów, ich nasilenie oraz ewentualne pogorszenie po początkowej poprawie.

Preparaty na zatoki

Preparaty stosowane przy dolegliwościach związanych z zatokami różnią się składem, działaniem i statusem prawnym. Wybierając produkt, warto sprawdzić, czy jest on lekiem, wyrobem medycznym czy suplementem diety, ponieważ są to różne kategorie produktów.

Doustne

Przy bólu głowy, twarzy lub uczuciu rozpierania można sięgnąć po odpowiednio dobrany lek przeciwbólowy. W zależności od substancji czynnej preparaty mogą również wykazywać działanie przeciwgorączkowe lub przeciwzapalne. Paracetamol i ibuprofen są wymieniane w zaleceniach dotyczących leczenia objawowego ostrego zapalenia zatok.

Wśród doustnych preparatów przeznaczonych na dolegliwości związane z zatokami znajdują się również produkty zawierające składniki roślinne – przykładem jest Soledum Forte 200 mg.

Nie należy jednak łączyć kilku preparatów na przeziębienie i zatoki bez sprawdzenia ich składu. Różne produkty mogą zawierać tę samą substancję czynną, co zwiększa ryzyko przekroczenia zalecanej dawki.

Spraye donosowe

Spraye i krople zawierające substancje obkurczające błonę śluzową nosa mogą krótkotrwale zmniejszać obrzęk i ułatwiać oddychanie. Ich stosowanie powinno być ograniczone do okresu wskazanego w ulotce – w przypadku miejscowych leków obkurczających nie należy przedłużać terapii ponad zalecany czas, ponieważ długotrwałe stosowanie może prowadzić do wtórnego przekrwienia i ponownego nasilenia niedrożności nosa. NICE wskazuje, że sympatykomimetyczne leki obkurczające nie powinny być stosowane dłużej niż 7 dni.

Przed zastosowaniem takiego preparatu należy sprawdzić przeciwwskazania i środki ostrożności. Ma to szczególne znaczenie m.in. u osób z niektórymi chorobami układu krążenia, nadciśnieniem, jaskrą lub przyjmujących określone leki.

Nie każdy spray na zatoki jest jednak preparatem obkurczającym. W aptece dostępne są również aerozole o innych mechanizmach działania, w tym wyroby medyczne przeznaczone do stosowania przy niedrożności nosa i problemach związanych z zatokami.

Płukanie zatok / woda morska

Roztwory soli fizjologicznej i wody morskiej mogą być stosowane do oczyszczania jam nosa oraz usuwania zalegającej wydzieliny. Płukanie nosa jest metodą stosowaną w ramach samoopieki, choć dowody na jej wpływ na skrócenie czasu trwania ostrego zapalenia zatok są ograniczone.

Do płukania można wykorzystać przeznaczone do tego zestawy, ampułki lub roztwory. Należy przestrzegać instrukcji producenta dotyczącej przygotowania i stosowania produktu. Nie należy używać do płukania nosa przypadkowej wody z kranu bez odpowiedniego przygotowania.

Inhalacje i olejki

Inhalacje oraz preparaty zawierające olejki eteryczne są często wybierane jako domowe sposoby na zatoki. Mogą dawać subiektywne poczucie udrożnienia dróg oddechowych, jednak nie należy przedstawiać ich jako leczenia przyczyny zapalenia zatok. W przypadku ostrego zapalenia zatok wytyczne NICE nie znalazły wystarczających dowodów potwierdzających skuteczność inhalacji parą wodną.

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu olejków eterycznych u małych dzieci oraz osób z nadwrażliwością na ich składniki. Zawsze należy sprawdzić sposób zastosowania konkretnego produktu.

Jak dobrać preparat wg objawu?

Dobór preparatu warto rozpocząć od określenia najbardziej uciążliwego objawu. Innego rodzaju produktu można potrzebować przy silnym bólu, innego przy uczuciu zatkanego nosa, a jeszcze innego przy zalegającej wydzielinie.

Tabela ma charakter informacyjny i nie zastępuje ulotki leku ani konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przed zastosowaniem preparatu należy sprawdzić jego skład, wskazania, przeciwwskazania, ograniczenia wiekowe oraz możliwe interakcje.

Kiedy do lekarza?

Antybiotyk nie jest standardowym lekiem na każde zapalenie zatok. Ostre zapalenie zatok najczęściej ma podłoże wirusowe, a przy objawach trwających około 10 dni lub krócej wytyczne NICE nie zalecają rutynowego stosowania antybiotyku.

Bakterie mogą być bardziej prawdopodobną przyczyną, gdy objawy utrzymują się ponad 10 dni bez poprawy i współwystępują z takimi objawami jak ropna lub zabarwiona wydzielina z nosa, silny miejscowy ból, szczególnie jednostronny, gorączka albo wyraźne pogorszenie po początkowej poprawie. Sam fakt występowania wydzieliny o żółtym lub zielonym kolorze nie oznacza jednak automatycznie konieczności zastosowania antybiotyku.

Do lekarza warto zgłosić się również wtedy, gdy objawy szybko lub znacznie się nasilają, utrzymują się bez poprawy albo pojawia się wysoka gorączka i wyraźne pogorszenie ogólnego samopoczucia. Pilnej pomocy medycznej wymagają m.in. zaburzenia widzenia, obrzęk okolicy oka, silny ból głowy, objawy neurologiczne czy inne oznaki poważnych powikłań.

Jeżeli lekarz rozpozna bakteryjne zapalenie zatok i uzna antybiotyk za potrzebny, dobiera go indywidualnie do sytuacji pacjenta. Nie należy stosować antybiotyków pozostałych po wcześniejszym leczeniu ani przyjmować ich bez konsultacji.

Najczęstsze pytania

Jak udrożnić zatoki?

Przy zatkanym nosie można rozważyć płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub odpowiednim preparatem do nosa. W niektórych sytuacjach stosuje się również donosowe leki obkurczające, jednak powinny być używane krótko i zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce, ponieważ zbyt długie stosowanie może prowadzić do nasilenia niedrożności po odstawieniu.

Kiedy antybiotyk na zatoki?

Antybiotyk nie jest potrzebny przy większości przypadków ostrego zapalenia zatok. O jego zastosowaniu decyduje lekarz, biorąc pod uwagę m.in. czas trwania i przebieg objawów, ich nasilenie, stan ogólny pacjenta oraz prawdopodobieństwo zakażenia bakteryjnego.

Co na ból zatok?

Na ból i gorączkę można zastosować odpowiednio dobrany lek przeciwbólowy, np. zawierający paracetamol lub ibuprofen, o ile nie występują przeciwwskazania do jego stosowania. Przed przyjęciem leku należy sprawdzić ulotkę, zwłaszcza jeśli przyjmujesz inne preparaty lub chorujesz przewlekle.

Jak długo stosować spray na nos?

Czas stosowania zależy od rodzaju preparatu. W przypadku donosowych leków obkurczających należy przestrzegać maksymalnego czasu podanego w ulotce; NICE wskazuje, że sympatykomimetycznych leków obkurczających nie należy stosować dłużej niż 7 dni, aby ograniczyć ryzyko wtórnego przekrwienia i nasilenia niedrożności nosa.

Domowe sposoby na zatoki?

Do metod stosowanych w ramach samoopieki należy m.in. płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej oraz odpowiednie nawodnienie i odpoczynek. Inhalacje parą wodną są popularnym domowym sposobem, ale nie ma wystarczających dowodów, aby uznać je za skuteczne leczenie ostrego zapalenia zatok.

W Rosa24 znajdziesz różne preparaty przeznaczone do stosowania przy dolegliwościach związanych z zatokami – od leków doustnych, przez aerozole i krople do nosa, po roztwory do płukania oraz wyroby medyczne. Wybierz formę dopasowaną do dominujących objawów i zawsze sprawdź status produktu, jego wskazania oraz sposób stosowania.

Ważne: Przed zastosowaniem leku zapoznaj się z ulotką dołączoną do opakowania. Nie stosuj preparatu dłużej, w większej dawce ani częściej niż zaleca producent lub lekarz. W przypadku nasilających się, długotrwałych lub nietypowych objawów skonsultuj się z lekarzem. Antybiotyki należy stosować wyłącznie z zalecenia lekarza.