Tlenek cynku – właściwości, zastosowania i znaczenie w medycynie

Preparaty dostępne w Polsce zawierające tlenek cynku

• Tormexal Forte, maść 20 g – preparat o działaniu wspomagającym leczenie trądziku i oparzeń, zawierający ichtiol, pięciornik, tlenek cynku oraz tetraboran sodu.
• Maść cynkowa 20 g (Amara) – klasyczna maść z tlenkiem cynku, stosowana na zmiany trądzikowe oraz otarcia skóry.
• Proctomina, czopki 10 szt. – środek przeznaczony do łagodzenia objawów hemoroidów; w składzie m.in. gallusan bizmutowy, tanina i tlenek cynku.
• Pudroderm, zawiesina na skórę 140 g – produkt z benzokainą (anestezyną), mentolem i tlenkiem cynku, pomocny przy ukąszeniach owadów, obrzękach czy stanach zapalnych skóry.
• Puder płynny, zawiesina na skórę 100 g (Farmina) – preparat z mentolem i tlenkiem cynku do stosowania przy świądzie skóry, ranach czy po ukąszeniach.
• Puder płynny z anestezyną, zawiesina na skórę 100 g (tuba) (Hasco) – zawiera benzokainę (anestezynę), mentol, talk i tlenek cynku; polecany przy alergiach skórnych, uczuleniach oraz półpaścu.
• Procto-Hemolan Protect, czopki 10 szt. – czopki z gallusanem bizmutowym, taniną i tlenkiem cynku stosowane w leczeniu hemoroidów.
• Variderm (10 mg + 10 mg + 300 mg)/g pasta na skórę 60 g – pasta z benzokainą, mentolem i tlenkiem cynku przeznaczona do łagodzenia bólu, świądu oraz oparzeń.

Zastosowania tlenku cynku w pielęgnacji skóry i leczeniu dolegliwości dermatologicznych

Tlenek cynku znajduje szerokie zastosowanie w preparatach do użytku zewnętrznego, zarówno jako składnik pojedynczy, jak i w połączeniu z innymi substancjami. Często jest obecny w maściach, pastach oraz pudrach o działaniu wysuszającym i ściągającym, które wspierają regenerację skóry w przypadku otarć, trudno gojących się ran czy stanów zapalnych.

Ze względu na zdolność odbijania promieniowania UV, tlenek cynku pełni funkcję fizycznego filtra przeciwsłonecznego i jest wykorzystywany w kosmetykach chroniących skórę przed słońcem. Wśród produktów przeznaczonych do pielęgnacji skóry głowy oraz ciała można go znaleźć także w zasypkach, szamponach przeciwłupieżowych czy lotionach kalaminowych (w połączeniu z kalaminą, gliceryną, bentonitem i wodą wapienną).

Preparaty zawierające tlenek cynku są polecane również dzieciom – pomagają łagodzić podrażnienia wywołane przez pieluszkę, takie jak pieluszkowe zapalenie skóry czy wysypki. Oprócz tego składnik ten występuje w czopkach stosowanych przy hemoroidach, gdzie łagodzi świąd i pieczenie.

Warto dodać, że tlenek cynku bywa łączony z innymi substancjami aktywnymi – na przykład benzokainą (środek znieczulający), mentolem czy kwasem salicylowym (jak w paście Lassari) – co zwiększa zakres jego działania.

Jak stosować tlenek cynku – zalecenia dotyczące aplikacji

Preparaty zawierające tlenek cynku aplikuje się na dokładnie oczyszczoną i osuszoną skórę, szczególnie w miejscach objętych zmianami.

Zazwyczaj zaleca się stosowanie takich produktów jeden lub kilka razy dziennie, w zależności od potrzeb.

W przypadku trądziku, tlenek cynku najlepiej nakładać miejscowo, bezpośrednio na wypryski.

Ograniczenia i sytuacje, w których nie należy używać tlenku cynku

Tlenek cynku nie powinien być aplikowany na otwarte rany, świeże strupy, owrzodzenia ani miejsca z sączącymi się zmianami skórnymi. Stosowanie tego preparatu jest także niewskazane w przypadku ostrych stanów zapalnych skóry. Osoby wykazujące nadwrażliwość lub uczulenie na tlenek cynku powinny całkowicie unikać jego użycia.

Ważne środki ostrożności przy używaniu tlenku cynku

Nie zaleca się aplikowania tlenku cynku na rozległe partie skóry.

Preparatu nie powinno się także stosować w okolicach oczu, na same oczy ani na błony śluzowe.

Bezpieczeństwo stosowania tlenku cynku a prowadzenie pojazdów

Stosowanie tlenku cynku nie powoduje pogorszenia zdolności do kierowania pojazdami ani obsługi maszyn.

Pozostałe potencjalne działania niepożądane

Stosowanie tlenku cynku zazwyczaj nie powoduje problemów, jednak w niektórych przypadkach mogą pojawić się reakcje skórne, takie jak miejscowe podrażnienia lub inne objawy ze strony skóry.

Jak działa tlenek cynku?

Stosowanie tlenku cynku wspomaga regenerację skóry oraz chroni ją przed czynnikami drażniącymi, tworząc na jej powierzchni ochronną warstwę.

Przenikanie tlenku cynku przez skórę

Dotychczasowe badania wskazują, że tlenek cynku aplikowany na skórę nie ulega istotnemu wchłanianiu przez naskórek. Związek ten jest wykorzystywany głównie do stosowania zewnętrznego.